Ik wil een werkomgeving waarin clienten en hulpverleners een team vormen. Alle overleggen samen met de clienten houden. Dat is de enige manier om echt in elkaars wereld te stappen. We hebben het steeds over het inzetten van ervaringsdeskundigen en vraaggericht werken en al die mooie termen. Alles is in huis, alleen de houding en concepten over hulpverlenen lopen wat achter.

De intentie van iedereen op een afdeling is een langdurige zorgzame relatie aangaan. Een moeilijke client kan hele teams splitsen. Vaak komt dit door de bijna onzichtbare machtsrelatie op de werkvloer. Het hulpverleningssysteem is uiteindelijk zelf gesplitst in hulpverleners en clienten. Die hele splitsing zit al in de basis.

Wanneer een client lastig is wordt er veel over hem of haar gesproken, deskundigen ingevlogen, intervisies gehouden, etc. Het belangrijkste wordt vergeten. Hoe is het voor de client om hier te zijn? Welke overlegvormen zou je kunnen bedenken met clienten, zodat we als team, vrienden of familie denken en handelen.

Dit vergt geheel andere competenties zoals echt in de wereld van de client stappen, hulpverleningstaal omzetten naar straattaal, je vakkennis en concepten tijdelijk opzij zetten, je kwetsbaar opstellen naar clienten toe, het hulpverleningskader op de proef te stellen, etc.

Vanuit de presentietheorie van Andries Baart komt een vorm van niet doen naar boven om in de wereld van de ander te komen. Een pastoraal of jongeren werker kan simpelweg op een bankje gaan zitten voor het buurthuis. Niet bewust iemand vanuit een hulpverleningskader aanspreken, maar als mens aanwezig zijn totdat er contact ontstaat. Dit kan weken duren. Het contact gebeurt vanuit een vrij kader en langzaam en zeker komen er misschien hulpvragen naar voren. Misschien zoiets als ik heb een huurachterstand, of ik heb moeilijkheden met de opvoding van een zoon, etc. Bij de opkomende hulpvraag is er nog steeds een neutrale houding en misschien een aanbod om te helpen. Zoals je in een thuisomgeving ook zou doen. Stap voor stap ontstaat er iets.

Deze week ben ik met twee clienten naar een organisatie gegaan om het herstelgericht luisteren toe te lichten. Deze twee clienten ken ik inmiddels al jaren en we hebben samen allerlei dingen opgezet. Het voelt als vrienden, terwijl we allemaal weten dat er een verschil is. 

Ik heb ook een pitch gedaan voor een project in Aalsmeer waar ze anders willen omgaan met hangjongeren. Ik wil dat dan samen met clienten aanpakken. Ze praten de straattaal en hebben die hele innerlijke omslag zelf gemaakt. Ik heb dan misschien twintig jaar ervaring in de hulpverlening, zij hebben echt in die wereld geleefd en leven er nog deels in. Ik vind het altijd weer schitterend om de denkwijze van clienten te horen. Vaak zo origineel en dicht bij hunzelf.