Een voorbeeld van herstelgericht luisteren is hoe ik omga met een bepaalde schizofrene client. Hij heeft allerlei dwangmatige impulsen en komt ook uit een andere cultuur met andere normen en waarden op het gebied van vragen.

Zo belt hij een paar keer per dag met 112 of de doctersdienst. Hij doet dat wanneer er grote stress in hem is. Hij heeft last van angst en achterdochtige gevoelens die voortkomen uit zijn oncontroleerbare gedachten (stemmen en impulsen). Voor hem is een aanval van angst een noodgeval en dus een reden om 112 te bellen. Maar omdat hij zichzelf niet altijd goed kan verwoorden geeft hij de telefoon aan mij en praat ik dan met de persoon van 112 of de doctersdienst. Ik voel me dan wel opgelaten, maar verbieden te bellen werkt niet. Ik leg dan aan de persoon aan de lijn uit hoe de situatie is en dat ze kunnen ophangen. Op dit gebied ben ik nog aan het zoeken hoe kunnen we die dwangmatigheid een vorm geven die voor iedereen werkt. Zo belt hij mij nu ook vaker om zichzelf te reguleren (zelfs in de nacht). Ik merk dat het hem al helpt om te bellen. Ik neem niet op. We zijn nu ook meer aan het werken met mail. Dat hij bij stress mij mailt. Ik kan dan op mijn eigen tijd reageren. Dat vindt hij ook fijn.

Zo bel ik ook met hem naar zijn bewindvoerder en wielrennerswinkels met vragen en frequenties die ik zelf nooit zou doen uit bescheidenheid. Ik moet mezelf dan over een grens zetten om hem te volgen. Wat ik daarmee doe is zijn innerlijke impulsen volgen met als gevolg dat hij zich gehoord voelt en steeds beter in zijn vel gaat zitten. Het traject verloopt steeds beter. Hij heeft een professionele wielrennersfiets zelf opgebouwd (hij fiets elke dag 100 km). Iets waarvan ik in het begin dacht, waarom koop hij steeds dure fietsonderdelen met zo weinig geld. Daar bleek dus een gestructureerd verlangen en plan achter te zitten. Ik heb nu een woning voor hem aangevraagd om onder begeleiding zelfstandig te gaan wonen en hij verheugd zich hier enorm op.

Zo zijn er nog vele voorbeelden met hem en anderen die werken. Het idee is dat ik mijn eigen kennis en concepten tijdelijk opzij zet en me laat meenemen in de wereld van de client. Ik leer daar zelf overigens ook van, omdat ik gedrag uitvoer die ik uit mezelf niet snel zou doen.

Een ander aspect is dat elke mens en dus ook elke client een eigen denkkader heeft en een bepaalde tijd nodig heeft om dit te vertellen. Zo heeft deze client standaard ongeveer een uur nodig om zich gehoord te voelen. Het is naar mijn mening essentieel hier aan te voldoen om tot een optimale samenwerking te komen. Wanneer iemand het gevoel heeft helemaal gehoord te zijn ontstaat er vertrouwen en in dit vertrouwen ontstaat er overgave en samenwerking. Dan pas kan ik mijn vakkundigheid laten gelden, omdat hij dingen van mij gaat aannemen en mij volgt. Mijn richting en vasthoudendheid geeft hem vervolgens de structuur en controle die hij innerlijk nodig heeft om zich veilig te voelen in zijn eigen verwarring en achterdocht.